Dijital süreçleri doğru tasarlamak için

Süreç Tasarımcısı El Kitabı

DigitalPlant Designer’da süreç merkezi, akış, form, değişken, tablo, ifade, doküman ve yayınlama işlemlerini tek bir kaynaktan öğrenin. Bu kitap arayüzü tanıtmanın yanında, güvenli ve sürdürülebilir süreç tasarımı için karar kurallarını da açıklar.

16Bölüm
16Değişken türü
18Akış bileşeni
Gerçek ekran görüntüleri
Aranabilir ve yazdırılabilir
Designer çalışma modeliCanlı
Başlangıç
Görev Formu
Karar
Bitiş

Tek tasarım kaynağı. Form, veri, doküman ve akış aynı yayınlanmış sürümde çalışır.

1 · KAPSAMİhtiyacı tanımla
2 · VERİDeğişkenleri kur
3 · DENEYİMFormu tasarla
4 · MANTIKAkışı bağla
5 · KALİTETest et
6 · YAŞAMYayınla ve izle
Aramanızla eşleşen bölüm bulunamadı.
Başka bir değişken, bileşen veya fonksiyon adı deneyin.
01

Başlangıç ve çalışma alanına giriş

Designer, bir DigitalPlant ortamına bağlanır; süreç tanımlarını düzenler ve yayınlar. Çalışma zamanı uygulaması Designer kapalıyken de yayınlanmış tanımla çalışmaya devam eder.

Sunucu adresi

Hangi DigitalPlant ortamı?

DigitalPlant yöneticinizin paylaştığı API adresidir. Süreçlerin tasarlanacağı şirket ortamının adresini kullanın.

Firma kodu

Hangi tenant?

Süreçlerin, kullanıcıların ve bağlantıların ait olduğu tenant kodudur. Tenant verisi birbirinden ayrıdır.

Kimlik

Kim tasarlıyor?

Kullanıcı adı ve parola, süreç tasarlama yetkisi olan tenant kullanıcısına ait olmalıdır.

Temel ayrımDesigner süreç tanımını üretir. DigitalPlant web/mobil uygulaması bu tanımın yayınlanmış sürümünü çalıştırır. Bir sürecin kullanıcıda çalışması için Designer uygulamasının açık kalması gerekmez.

Süreç Merkezi

Girişten sonra süreçler klasör ağacında görülür. Tek tıklama ayrıntıları sağda gösterir; veya çift tıklama süreci Designer’a getirir. Yeni ile seçilen klasörde süreç oluşturulur. Süreç paketleri Paket Aç ile içeri alınır.

DigitalPlant Designer süreç merkezi
Süreç Merkezi: Klasör ağacı, süreç durumu, sürüm ve açma işlemleri aynı ekrandadır.
  1. Önce süreç klasörünü ve anlamlı süreç kodunu belirleyin.
  2. Var olan süreci açmadan önce durumunu ve yayınlanan sürümünü kontrol edin.
  3. Yeni süreçte önce veri sözlüğünü, sonra formu, en son akışı tasarlayın.
02

Designer çalışma alanı

Çalışma alanı Visual Studio benzeri panel, sekme ve merkezi tasarım yüzeyinden oluşur. Paneller kapatılabilir, otomatik gizlenebilir, yeniden boyutlandırılabilir ve sağ/sol kenara taşınabilir.

Üst komut şeridi

Kaydet, geri al/yinele, kes/kopyala/yapıştır, sil, Test Et, Yayınla, Akış PNG ve Süreç Paketi işlemleri burada bulunur.

Sekmeli çalışma

Aynı sürecin ana akışı, birden fazla formu ve dokümanı ayrı sekmelerde açık tutulabilir. Bir sekmeyi kapatmak yalnızca o görünümü kapatır.

Proje Gezgini

Formlar, dokümanlar ve Ana Akış burada listelenir. Sağ tık menüsü uygun öğelerde silme gibi bağlamsal işlemleri sunar.

Değişkenler ve özellikler

Süreç değişkenleri listesi ile süreç geneli, seçili adım, değişken tanımı ve form alanı yerleşimi özellikleri birbirinden ayrıdır.

Değişken özelliği ≠ Form alanı özelliğiDeğişken adı, kodu, türü ve veri sınıfı süreç genelidir. Etiket, genişlik, yeni satır, zorunluluk ve salt okunurluk ise değişkenin yalnızca seçili formdaki yerleşimidir.
03

Akış tasarımı ve tuval kullanımı

Ana Akış; başlangıç, iş adımları, kullanıcı görevleri, veri işlemleri ve bitişin yönlü bağlantılarla kurulduğu çalışma yüzeyidir.

Satınalma sürecinin akış tasarım ekranı
Gerçek ekran: Satınalma Talep Süreci ana akışı. Üstte bileşen paleti, ortada yönlü akış, yanlarda proje ve özellik panelleri, altta hata/test/yayın bölümü bulunur.
SEÇ

Seçim aracı

Düğüm veya bağlantıya tıklayın. Boş alanda sürükleyerek çoklu seçim yapın. Seçili öğeler birlikte taşınabilir veya silinebilir.

GEZ

Kaydırma aracı

Kaydırma aracını veya orta fare tuşunu kullanarak tuvali taşıyın. Yakınlaştırma kontrolleri sağ alttadır.

BAĞLA

Yönlü bağlantı

Kaynak bileşenin çıkış noktasından hedef bileşenin giriş noktasına sürükleyin. Bağlantı oku akış yönünü gösterir.

Klavye ve düzen kuralları

İşlemKullanımNot
SilmeDelete / BackspaceSeçili bileşen veya bağlantıyı kaldırır.
Geri al / yinele⌘ Z / ⇧ ⌘ ZKaydedilmemiş tasarım işlemlerini geri alır veya yineler.
Çoklu seçimBoş alanda fareyle çerçeveToplu taşıma ve silme için kullanılır.
Fit ViewSağ alt çerçeve simgesiAkışın tamamını görünür alana sığdırır.
Bağlantı güvenliğiGiriş noktasından çıkış başlatılamaz; başka bir bileşenin çıkış noktasına bağlantı yapılamaz. Var olan bağlantının ucunu tutup uygun başka bir giriş/çıkış noktasına taşıyabilirsiniz.
04

Değişkenler ve veri sözlüğü

Değişken, süreç boyunca taşınan verinin adını, kodunu, türünü ve davranışını tanımlar. İyi bir süreç tasarımı, açık ve kararlı bir veri sözlüğüyle başlar.

Designer değişken türü seçme penceresi
Gerçek ekran: Yeni değişken oluştururken önce tür seçilir; ad, kod ve ayrıntılı özellikler sonrasında özellik panelinden düzenlenir.

16 değişken türü

AMetinTek satırlı ad, kod, açıklama.
Uzun MetinNot, gerekçe ve çok satırlı içerik.
#SayıAdet, oran, puan ve hesaplama.
ParaPara birimi ve hassasiyetli tutar.
TarihGün bilgisi; saat içermez.
Tarih / SaatTam zaman damgası.
Seçim ListesiÖnceden tanımlı tek seçim.
Radyo SeçimiSeçenekleri görünür tek seçim.
Onay KutusuEvet/hayır veya açık/kapalı.
DosyaKullanıcı yüklemesi veya süreç eki.
DokümanDesigner’ın ürettiği yönetilen belge.
KullanıcıTenant kullanıcısı referansı.
GrupTenant grubu referansı.
GizliFormda görünmeyen süreç verisi.
Tekrarlayan GrupTekrarlanabilir alan kümesi.
TabloKolon ve satırlardan oluşan veri.

Uygulamalı örnek: satınalma talebi veri sözlüğü

Aşağıdaki kayıtlar öğretici örneklerdir. Kodları kendi süreç kapsamınıza göre anlamlı ve kararlı biçimde adlandırın.

Değişken adıKodTürÖrnek değer / kullanım
Talep Notalep_noMetin'SA-TAL-' + Counter('SA-TAL-', 4) ile üretilen iş numarası
Talep Tarihitalep_tarihiTarihToday() ile başlatma gününün atanması
Talep Sahibitalep_sahibiKullanıcıGörevi başlatan tenant kullanıcısının referansı
Satın Alma Kategorisisatin_alma_kategorisiSeçim ListesiMalzeme, hizmet veya yatırım gibi tek seçim
Açıklamatalep_aciklamasiUzun MetinKullanıcının ihtiyacı ayrıntılı olarak açıklaması
Talep Kalemleritalep_kalemleriTabloMalzeme, miktar, birim fiyat, kur, KDV ve satır toplamları
Toplam Tahmini Tutartoplam_tahmini_tutarParaTablo özetinden hesaplanan, iki ondalıklı toplam
Teklif Dosyasıteklif_dosyasiDosyaPDF veya görsel teklif eki
Yönetici Onayıyonetici_onayiOnay KutusuOnaylandı / onaylanmadı bilgisi
Onaylayan Gruponaylayan_grupGrupGörev atamasında kullanılacak tenant grubu

Değişken tanımında karar verilmesi gerekenler

Kimlik ve kaynak

  • Ad: Kullanıcı dostu isim.
  • Kod: İfadelerde kullanılan kararlı teknik ad.
  • Kaynak: Kullanıcı girişi, süreç bağlamı, organizasyon, hesaplama veya sistem.
  • Veri sınıfı: Genel, iç kullanım, kişisel veya hassas.

Davranış ve raporlama

  • Varsayılan zorunluluk ve değer.
  • Yazdırılabilir / raporlanabilir / aranabilir davranış.
  • Sayı ve para için ondalık hane, para birimi, min/max.
  • Dosya için uzantı ve boyut sınırı; seçim için seçenek kaynağı.
Kodu sonradan değiştirmeyinDeğişken kodu; ifadeler, form bağları, dokümanlar, eşlemeler ve veri adımlarınca referans alınır. Yayınlanmış süreçte kodu değiştirmek yeni değişken anlamına gelebilir.

Zorunlu sistem değişkenleri

status

Sürecin iş durumunu taşır: Devam Ediyor, Onay Bekliyor, Tamamlandı gibi.

priority

Süreç/görev önceliğini taşır.

process_no

Süreç örneğinin çalışma zamanı numarasıdır.

Bu üç değişken her süreçte otomatik bulunur ve silinemez.

05

Form tasarımı

Form, kullanıcı görevinin web, tablet ve mobil görünümünü tanımlar. Aynı süreç değişkeni birden fazla formda farklı etiket, genişlik veya görünürlükle kullanılabilir.

Satınalma Talep Formu tasarım ekranı
Gerçek ekran: Masaüstü form görünümü; Görev Bilgileri, yorum geçmişi ve form alanları canlı önizleme içinde gösterilir.
  1. Proje Gezgini’nde Yeni Form ile formu oluşturun.
  2. Form Alanı ekleyerek bilgi gruplarını ayırın.
  3. Değişkeni listeden sürükleyin veya çift tıklayın.
  4. Form Alanı Özellikleri’nde kolon, yüzde genişlik ve yeni satır davranışını düzenleyin.
  5. Masaüstü, tablet ve mobil görünümü ayrı ayrı kontrol edin.

Yerleşim modeli

ÖzellikAnlamıÖrnek
Form alanıİlgili değişkenleri başlık altında gruplar.Kişisel Bilgiler, İzin Bilgileri
Kolon sayısıAlan içindeki yatay yerleşim ızgarasıdır.1–4 kolon
Genişlik (%)Değişkenin bulunduğu kolonun ne kadarını kaplayacağını belirler.%60 + %40 aynı satır
Yeni satırYeterli yer olsa bile öğeyi alt satırdan başlatır.İki %30 alanı alt alta gösterme
Görünür / salt okunur / zorunluSeçili form bağlamındaki kullanıcı davranışıdır.Onay formunda salt okunur
Her formun üst yapısıGörev Bilgileri çalışma zamanında Süreç, CIID, Adım, Başlatan, Durum ve Oluşturulma bilgilerini gösterir. Yorum zorunlu aksiyonların açıklamaları tarih ve kullanıcı bilgisiyle Yorum Geçmişi’nde görünür.
06

Tablo değişkenleri

Tablo değişkeni, çok satırlı iş verisini tek değişkende taşır. Kolon türü, formülü, toplam satırları ve görünüm davranışı Designer’da tanımlanır.

Tablo kolonları, formüller ve özet alanları
Gerçek ekran: Talep Kalemleri tablosunun kolon formülleri ve KDV/toplam özet alanları.

Kolon

Ad, kod, tür, genişlik ağırlığı, zorunlu, salt okunur ve yazdırılabilir davranış tanımlanır.

Kolon formülü

Aynı satırdaki kolonları %kolon_kodu% biçiminde kullanır. Sonuç salt okunur kolona yazılabilir.

Özet alanı

Tablo altında toplam, ortalama, min, max veya satır sayısı gösterilir; biçim sayı, iki ondalık veya TRY olabilir.

Toplam Tutar (TL)
Multiply(%miktar%, %tahmini_birim_fiyat%, %doviz_kuru%)

KDV Tutarı (TL)
Multiply(%tahmini_toplam_tl%, Divide(%kdv_orani%, 100))

KDV Dahil Toplam (TL)
Add(%tahmini_toplam_tl%, %kdv_tutari_tl%)
Satır bağlamıTablo formülü süreç değişkeni değil, o satırdaki kolon değerleri üzerinde çalışır. Eski A, B, C kolon gösterimi desteklense de yeni tasarımlarda kod tabanlı %kolon_kodu% yazımı tercih edilmelidir.
07

İfade dili ve fonksiyonlar

İfade dili; konu satırları, e-posta, doküman, karar ve Hesapla / Veri Getir adımlarında güvenli hesaplama yapar. JavaScript, serbest SQL veya işletim sistemi komutu çalıştırmaz.

DigitalPlant ifade editörü
Gerçek ekran: Sağda değişkenler, altta güvenli fonksiyonlar, ortada ifade ve sonuç önizlemesi bulunur.

Temel yazım

YapıYazımÖrnek
Değişken%degisken_kodu%%ad_soyad%
Sabit metinTek veya çift tırnak'İzin Talebi'
Metin birleştirme+'Talep - ' + %talep_no%
FonksiyonFonksiyon(parametre)Upper(%ad_soyad%)
Sayısal işlemlerde + kullanmayın+ metin birleştirir. Sayı hesaplarında Add, Subtract, Multiply ve Divide kullanın.

Metin ve süreç bağlamı

Length(değer)

Karakter sayısını verir.

Upper(değer)

Türkçe kurallarla büyük harf.

Lower(değer)

Türkçe kurallarla küçük harf.

Trim(değer)

Baş/son boşlukları temizler.

Concat(a, b, ...)

Değerleri ayraçsız birleştirir.

Coalesce(a, b, ...)

İlk boş olmayan değeri verir.

StarterName()

Başlatanın adı ve soyadı.

StarterEmail()

Başlatanın e-posta adresi.

Today()

Bugünün tarihini YYYY-AA-GG verir.

ProcessNo()

Çalışan süreç örneğinin numarası.

Tarih, sayı ve koşul

DayDiff(başlangıç, bitiş)

İki tarih arasındaki gün farkı.

AddDays(tarih, gün)

Tarihe takvim günü ekler/çıkarır.

Add(a, b, ...)

Sayıları toplar.

Subtract(a, b)

İkinci sayıyı ilkinden çıkarır.

Multiply(a, b, ...)

Sayıları çarpar.

Divide(a, b)

Bölme yapar; sıfıra bölme hatadır.

Round(sayı, basamak)

İstenen ondalık haneye yuvarlar.

Equal(sol, sağ)

İki değeri eşitlik açısından karşılaştırır.

If(koşul, doğru, yanlış)

Koşula göre iki değerden birini seçer.

Counter(anahtar, basamak)

Tenant içinde atomik sıralı numara tahsis eder.

Uygulamalı ifade örnekleri

AmaçİfadeÖrnek kullanım
Form konusu oluşturma'Satınalma Talebi - ' + %talep_no%Görev Formu → Konu
Metni temizleyip büyütmeUpper(Trim(%tedarikci_unvani%))Hesapla → normalize edilmiş ünvan
Boş değere alternatif bulmaCoalesce(%yetkili_eposta%, StarterEmail())E-posta Gönder → alıcı
İzin gününü iki tarih dahil hesaplamaAdd(DayDiff(%baslangic_tarihi%, %bitis_tarihi%), 1)Hesapla → kullanılan gün sayısı
Son tarih belirlemeAddDays(Today(), 3)Hesapla → üç gün sonraki termin
Tutar hesaplamaRound(Multiply(%miktar%, %birim_fiyat%, %kur%), 2)Tablo kolonu → satır toplamı
Koşullu metin üretmeIf(Equal(%priority%, 'Yüksek'), 'Acil', 'Standart')E-posta konusu veya doküman etiketi
Süreç numarasını metne ekleme'Görev #' + ProcessNo()Form konusu veya bildirim
Örnekleri kendi kodlarınıza uyarlayın%talep_no% veya %birim_fiyat% gibi kodlar süreçte gerçekten tanımlı olmalıdır. İfade editöründeki değişken listesinden ekleme yapmak yazım hatasını azaltır.

Counter ile iş numarası

'BOY-TDR-' + Counter('BOY-TDR-', 4)
// Örnek sonuç: BOY-TDR-0018
  • Counter yalnızca sıfır dolgulu sayısal bölümü döndürür.
  • Anahtar yoksa 1’den oluşturulur; aynı süreç/adım tekrarında ikinci kez artmaz.
  • Eşzamanlı tahsis veritabanında atomiktir; iki süreç aynı numarayı alamaz.
  • Bir Hesapla ifadesinde en fazla bir Counter çağrısı kullanın.

Geriye uyumluluk

initiatorTitle(), initiatorJobStartDate(), annualLeaveBalance() desteklenir. Eski Now(), instanceID(), initiatorFullName() ve initiatorEmail() çalışır; yeni tasarımlarda sırasıyla Today(), ProcessNo(), StarterName() ve StarterEmail() tercih edilir.

08

Akış bileşenleri ve bağlantı kuralları

Bileşenin giriş/çıkış sayısı, yapabileceği işi sınırlar. Dallanma gerektiğinde Karar veya Paralel Ayır kullanılır; tek iş yapan adımlardan birden fazla yol çıkarılmaz.

BaşlangıçSüreci başlatır
0 → tam 1

Tek başlangıç bulunur. Tetikleyiciler özelliklerinden tanımlanır.

FormGörev Formu
tam 1 → 1…N

Her çıkış kullanıcı aksiyon butonudur. Kaydet akışı ilerletmez.

SistemSistem Görevi
tam 1 → tam 1

Tanımlı sistem işini çalıştırır. Yeni tasarımlarda mümkün olduğunca açık Designer bileşenleri tercih edilir.

HesaplaHesapla / Veri Getir
tam 1 → tam 1

Güvenli ifadeyi hesaplar ve hedef değişkene yazar.

KararEvet / Hayır
tam 1 → tam 2

Koşulun sonucuna göre yalnızca Evet ya da Hayır çıkışı çalışır.

SQLSQL Sorgusu
tam 1 → tam 1

Tanımlı bağlantıda sorgu çalıştırır. Tenant verisi için DB Sorgula tercih edilir.

DB OkuDB Sorgula
tam 1 → tam 1

Tenant veritabanından parametreli ve güvenli veri okur.

DB YazDB Komutu
tam 1 → tam 1

İzinli hedefe ekleme/güncelleme gibi güvenli veri yazma işlemi yapar.

WebWeb Servisi
tam 1 → tam 1

Dış API çağrısı yapar, sonuç eşlemesini değişkenlere yazar.

E-postaE-posta Gönder
tam 1 → tam 1

Tenant e-posta bağlantısını kullanır; alıcı, konu, gövde ve ekleri tanımlar.

DokümanDoküman Oluştur
tam 1 → tam 1

Seçilen A4 şablonu üretir ve sonucu dosya/doküman değişkenine yazar.

BölParalel Ayır
tam 1 → en az 2

Tüm çıkışları paralel çalıştırır. Sonrasında Paralel Birleştir gerekir.

BirleştirBirleştir / Bekle
en az 2 → tam 1

Yol Birleştir ilk geleni; Paralel Birleştir tüm kolları bekler.

Alt süreçAlt Süreç
tam 1 → tam 1

Başka yayımlanmış süreci çağırır; girdi/çıktı eşlemeleri tür kontrollüdür.

ZamanZamanlayıcı
tam 1 → tam 1

Akış içinde tanımlanan süre veya zamana kadar bekler.

OlayOlay Bekle
tam 1 → tam 1

Tanımlanan olay gerçekleştiğinde akışı sürdürür.

BitişSüreci sonlandırır
tam 1 → 0

Akışta bir tane bulunur. Son durum status ile izlenir.

BağlantıYönlü akış yolu
kaynak → hedef

Form çıkışlarında aksiyon görünümü taşır; diğer otomatik yollarda buton değildir.

Bileşen kullanım örnekleri

BileşenÖrnek kullanımTasarım notu
BaşlangıçÇalışanın Süreç Merkezi’nden “Satınalma Talebi” başlatmasıManuel tetikleyiciyi ve başlatma yetkisini tanımlayın.
Görev FormuTalep sahibinin kalemleri girmesi; yöneticinin Onayla veya Reddet seçmesiYalnızca form çıkışları aksiyon butonu olur; Kaydet akışı ilerletmez.
Sistem GöreviTenant’ta kayıtlı eski bir sistem işlemini çalıştırmaYeni tasarımlarda aynı işi yapan açık Designer bileşeni varsa onu tercih edin.
Hesapla / Veri GetirRound(Multiply(%miktar%, %birim_fiyat%), 2) sonucunu tutar değişkenine yazmaSonuca göre dallanmak için arkasına Karar ekleyin.
KararEqual(%yonetici_onayi%, true) sonucuna göre Evet / Hayır yoluİki çıkışın ikisini de uygun hedefe bağlayın.
SQL SorgusuTanımlı harici ERP bağlantısından sipariş durumunu okumaBağlantı kasasındaki güvenli referansı ve parametreleri kullanın.
DB SorgulaTenant tedarikçi tablosunu kategori koduyla filtreleyip tablo değişkenine aktarmaKullanıcı girdisini sorgu metnine birleştirmeyin; parametre eşleyin.
DB KomutuOnaylanmış tedarikçi kaydını izinli tenant tablosuna eklemeTekrar çalıştırmada çift kayıt üretmeyecek benzersiz alan belirleyin.
Web ServisiDöviz kuru servisinden sonucu alıp doviz_kuru değişkenine yazmaBaşarı ve hata alanlarını açıkça eşleyin; gerekiyorsa sonrasında Karar kullanın.
E-posta GönderOnay sonucunu başlatana, üretilen PDF ekiyle göndermeTenant e-posta bağlantısını, alıcı ifadesini ve ek değişkenini seçin.
Doküman OluşturSatınalma onay şablonunu onay_belgesi doküman değişkenine üretmeÖnce Proje Gezgini’nde A4 şablonu tasarlayın.
Paralel AyırTeknik inceleme ile bütçe kontrolünü aynı anda başlatmaHer paralel kol için ulaşılabilir bir devam yolu kurun.
Birleştir / BekleTeknik ve bütçe kontrollerinin ikisi de tamamlanınca nihai onaya geçmeBu senaryoda “Paralel Birleştir” stratejisini seçin.
Alt SüreçOnaylanan talep için yayımlanmış “Tedarikçi Teklif Toplama” sürecini başlatmaGirdi ve çıktı değişkenlerini tür uyumlu biçimde eşleyin.
ZamanlayıcıHatırlatma göndermeden önce 24 saat beklemeAkış içi bekleme ile zamanlanmış başlangıcı birbirine karıştırmayın.
Olay BekleHarici sistemden “ödeme tamamlandı” olayı gelince devam etmeOlay anahtarını ve eşleme alanlarını açıkça tanımlayın.
Bitişstatus “Tamamlandı” yapıldıktan sonra süreci sonlandırmaAkışta tek Bitiş bulundurun; iş sonucunu status ile izleyin.
BağlantıGörev Formu “Reddet” çıkışını ret bildirimi adımına bağlamaOtomatik yolları buton gibi adlandırmayın; ok yönünü kontrol edin.

Uçtan uca örnek akışlar

BASİT ONAY

İzin talebi

Başlangıç → Hesapla (talep no) → Görev Formu (başvuru) → Görev Formu (yönetici onayı) → Doküman Oluştur → E-posta Gönder → Bitiş

VERİ OKU / YAZ

Tedarikçi kaydı

Başlangıç → Görev Formu → DB Sorgula (mükerrer kontrolü) → Karar → DB Komutu (ekle) → Görev Formu (sonuç) → Bitiş

PARALEL

Satınalma incelemesi

Başlangıç → Paralel Ayır → Teknik Kontrol + Bütçe Kontrolü → Paralel Birleştir → Nihai Onay → Bitiş

Doğrulama ilkesiHesapla, DB, web servisi, e-posta, doküman, alt süreç, zamanlayıcı ve olay adımlarının bir giriş ve bir çıkışı olmalıdır. Sonuca göre dallanmak için arkasına Karar ekleyin.
09

Başlangıç tetikleyicileri

Akışta tek Başlangıç bulunur; birden fazla çalışma yöntemi aynı başlangıcın Tetikleyiciler bölümünden tanımlanır. En az bir etkin tetikleyici zorunludur.

TürBaşlıca özelliklerKullanım örneği
ManuelEtkinlik, görünen ad/açıklama, başlatma formu, herkes veya kullanıcı/grup/departman/pozisyon yetkisiKullanıcının Süreç Merkezi’nden izin talebi açması
ZamanlanmışTek/tekrarlı, başlangıç zamanı, saat dilimi, günlük/haftalık/aylık/Cron, kaçırılan çalışma ve tekrar önlemeAylık bakım kontrolü
API / WebhookUç nokta, API anahtarı/imza, güvenli bağlantı referansı, idempotencyBaşka sistemin süreç başlatması
Veri kaynağıBağlantı, salt okunur sorgu, benzersiz alan, kontrol aralığı ve parti limitiYeni kayıt başına süreç
Gelen e-postaPosta bağlantısı, gönderen/konu/gövde filtresi, ek değişkeni ve kontrol sıklığıBelirli konuya gelen e-postadan kayıt
Entegrasyon olayıÖzel webhook, e-fatura, EPİAŞ, Logo/Tiger, SAP, sayaç; bağlantı ve olay filtresiHarici entegrasyon olayı
Bağlantı kasasıE-posta, veritabanı ve entegrasyon parolalarını süreç tanımına yazmayın. Tenant’ın güvenli bağlantı referansını seçin. Harici tetikleyicilerde gelen alanları süreç değişkenlerine açıkça eşleyin.
10

Görev atama, form çıkışları ve yorumlar

Görev Formu bir kullanıcı görevini oluşturur. Kimin görevi alacağı ve hangi butonların akışı nereye götüreceği adım özellikleri ve form çıkışlarında tanımlanır.

Atama seçenekleri

  • Başlatan kullanıcı veya yöneticisi
  • Önceki görevi tamamlayan
  • Sabit kullanıcı veya grup
  • Kullanıcı/grup/principal değişkeni
  • Yuvarlak dağıtım (round-robin)
  • Atama ifadesi veya kuralı

Yedek ve yeniden atama

Görev asıl kişiye atanamadığında yedek davranış belirlenir. Yeniden atamaya izin, termin/SLA, hatırlatma, aşım davranışı ve bildirimler adım özelliklerindedir.

Form çıkışı = kullanıcı aksiyonu

Yalnızca Görev Formu’ndan çıkan yollar buton olarak görünür. Bağlantı üzerinde:

  • Buton adı ve hedef adım
  • Arka plan ve yazı rengi
  • Genişlik ve yükseklik
  • Yorum zorunluluğu ve yorum değişkeni
  • Koşul ve tetikleme davranışı
Kaydet özeldirHer formun sağında bulunan Kaydet, girilen veriyi saklar fakat akışı ilerletmez ve bağlantı sayılmaz. Süreci ilerletenler formun tanımlı çıkış aksiyonlarıdır.

Yorum zorunlu aksiyonda önce açılır pencere görünür. Kaydedilen yorum; formun üst kısmındaki Yorum Geçmişi’nde kullanıcı, tarih ve saat bilgisiyle log olarak gösterilir.

11

Veri tabloları, DB Sorgula ve DB Komutu

Designer, süreç tasarımcısına tenant içinde kontrollü bir veri tabanı sihirbazı sunar. Amaç; geliştiriciye özel manuel sağlayıcılar yerine şema, sorgu ve eşlemeyi açıkça süreç tanımında tutmaktır.

1 · MODEL

Veri tablosu

İş verisinin kolonlarını, türlerini, zorunluluk ve benzersizlik kurallarını tanımlar.

2 · OKU

DB Sorgula

Parametreli sorgu veya sihirbaz filtresiyle veriyi okur, tek değer veya tablo değişkenine eşler.

3 · YAZ

DB Komutu

İzin verilen tabloya ekleme/güncelleme yapar; parametreleri süreç değişkenlerinden alır.

Güvenli tasarım kuralları

  • Kullanıcı değerini SQL metnine birleştirmeyin; her zaman parametre kullanın.
  • Okuma ve yazma işlemlerini ayrı adımlarda tutun.
  • Tablo ve kolonları Designer şemasından seçin; üretim veritabanında serbest DDL çalıştırmayın.
  • Yazma adımında tekrar çalıştırma/idempotency etkisini değerlendirin.
  • Sonucu süreç değişkenine açık eşleyin; gizli yan etki bırakmayın.
Veri tablosu süreç örneği değildirSüreç değişkenleri her CIID’nin çalışma verisidir. Veri tabloları ise süreçler arası kullanılan tedarikçi, kategori veya referans liste gibi tenant iş verilerini tutar.
12

A4 doküman tasarımı

Doküman editörü; değişken, metin, resim, çizgi ve görev özeti kullanarak A4 dikey/yatay şablon hazırlar. Doküman Oluştur adımı bu şablonu çalışma zamanı verisiyle üretir.

A4 doküman tasarım ekranı
Gerçek ekran: Satınalma Teklif Onay Belgesi. Yer tutucular %degisken% biçiminde A4 üzerinde konumlandırılmıştır.
  1. Proje Gezgini’nde Yeni Doküman oluşturun.
  2. A4 yönünü ve şablon anahtarını belirleyin.
  3. Metin, değişken, resim, çizgi veya görev özeti öğesi ekleyin.
  4. Öğeleri A4 üzerinde konumlandırın; değişkenleri listeden sürükleyin.
  5. Akışta Doküman Oluştur ekleyip şablon ve hedef dosya/doküman değişkenini seçin.
Tek kaynak ilkesiPDF düzeni Designer’daki doküman şablonundan üretilmelidir. Runtime’a özel manuel PDF şablonu eklemek Designer ile çalışan uygulama arasında tasarım farkı oluşturur.
13

Alt süreç tasarımı

Alt Süreç bileşeni, tenant içindeki başka bir yayımlanmış süreci çağırır. Kod elle yazılmak yerine süreç listesinden seçilir; giriş ve çıkışlar tabloyla eşlenir.

AlanDoğru davranış
Alt süreç seçimiTenant içindeki yayımlanmış süreçten seçim
ÇalıştırmaVarsayılan olarak tamamlanmasını bekle; paralel kullanım için önce Paralel Ayır
GirdiÜst süreç değişkeni → alt süreç değişkeni
ÇıktıAlt süreç değişkeni → üst süreç değişkeni
Tür güvenliğiUyumlu türleri eşleştir; zorunlu alt süreç girdilerini eksik bırakma
SürümBaşlatılan alt süreç yayımlanmış sürüme sabitlenir
İlişkiÜst/alt/root CIID ilişkisi süreç geçmişinde tutulur
Hata ve iptalHata politikası, tekrar deneme ve üst süreç iptalindeki davranış açık olmalı
Döngü yasaktırBir süreç kendisini doğrudan veya başka alt süreçler üzerinden dolaylı olarak başlatamaz. Designer bu ilişkiyi yayın öncesinde hata olarak yakalamalıdır.
14

Hatalar, test ve yayınlama

Designer, yapısal hataları yayın öncesinde görünür kılar. Test Et, akışın koşullarını ve tanımlarını kontrol eder; Yayınla ise değişmez yeni bir sürüm oluşturur.

Hata panelinin yakalaması gerekenler

  • Başlangıç veya Bitiş eksikliği/fazlalığı
  • Başlangıçta etkin tetikleyici olmaması
  • Boşta kalan bağlantı uçları
  • Bileşen giriş/çıkış sayısı ihlali
  • Karar kuralı veya Evet/Hayır yolunun eksikliği
  • Silinmiş form/doküman/değişken referansı
  • Geçersiz veya bilinmeyen ifade fonksiyonu
  • Tür uyumsuz değişken eşlemesi
  • Eksik zorunlu alt süreç girdisi
  • Geçersiz DB tablo/kolon/parametre eşlemesi
  • Birleştir stratejisiyle akış yapısının uyumsuzluğu
  • Eksik e-posta, doküman veya görev atama tanımı

Birleştirme stratejisi

StratejiNe zaman ilerler?Doğru kullanım
Yol Birleştir / İlk ulaşan yolAlternatif yollardan biri gelinceKarar veya form aksiyonlarının birbirini dışlayan yolları
Paralel Birleştir / Tüm kollarBaşlatılmış tüm paralel kollar gelinceParalel Ayır ile açılan iş kolları

Sürüm güvenliği

Yayınlanan her tanım yeni sürümdür. Çalışan süreç örnekleri başladıkları sürümle devam eder; yeni yayın eski süreç içindeki değişken, form veya adımları boşaltmamalıdır. Yeni başlayan süreçler en son etkin sürümü kullanır.

Kaydet ve Yayınla farklıdırKaydet taslağı saklar. Yayınla; doğrulama başarıyla tamamlandıktan sonra runtime’ın kullanacağı değişmez sürümü üretir.
15

Süreç paketi ve akış görseli

Süreç tanımı taşınabilir paket olarak dışarı alınabilir; akış diyagramı ayrıca yüksek kaliteli PNG görseli olarak indirilebilir.

.dpflow.json Süreç Paketi

Akış, değişkenler, formlar, dokümanlar ve ilgili tasarım tanımlarını yedekleme/taşıma amacıyla paketler. İçeri alınırken kimlik ve referans doğrulaması yapılır.

Kullanım: Üst şeritte Süreç Paketi → dışa aktar; hedef ortamda Paket Aç.

Akış PNG

Akış tuvalini Fit View ile görünür alana sığdırır ve mevcut Designer çizimini yeniden üretmeden doğrudan PNG olarak yakalar.

Kullanım: Ana Akış sekmesi → Akış PNG.

Paket veri taşımazSüreç paketi tasarım tanımıdır. Çalışan CIID kayıtlarını, kullanıcıları, bağlantı sırlarını veya tenant iş verisini başka ortama kopyalamaz.
16

Uçtan uca tasarım kontrol listesi

Bir süreci yayınlamadan önce aşağıdaki sırayı kullanın. Amaç yalnızca hatasız çizim değil; sürdürülebilir veri modeli, anlaşılır kullanıcı deneyimi ve güvenli çalışma zamanı oluşturmaktır.

1 · Veri ve deneyim

  • Değişken kodları kararlı ve anlamlı mı?
  • Kişisel/hassas veri sınıfı doğru mu?
  • Form alanları bilgi gruplarına ayrıldı mı?
  • Masaüstü, tablet ve mobil yerleşim kontrol edildi mi?
  • Zorunlu/salt okunur/görünür davranış form bağlamına uygun mu?
  • Tablo formül ve özetleri örnek satırlarla doğrulandı mı?

2 · Akış ve görev

  • Tek Başlangıç ve tek Bitiş var mı?
  • En az bir etkin başlangıç tetikleyicisi var mı?
  • Her bileşenin giriş/çıkış sayısı doğru mu?
  • Alternatif ve paralel birleştirme ayrımı doğru mu?
  • Görev ataması, yedek ve SLA davranışı tanımlı mı?
  • Form aksiyon adları, renkleri ve yorum kuralları açık mı?

3 · Veri ve entegrasyon

  • SQL/DB değerleri parametreli mi?
  • Bağlantı sırları yerine güvenli referans kullanılıyor mu?
  • Yazma adımları tekrar çalıştırmaya dayanıklı mı?
  • Alt süreç girdi/çıktı türleri uyumlu mu?
  • Doküman hedef değişkeni ve e-posta ekleri doğru mu?
  • İfadelerde bilinmeyen/eskimiş fonksiyon var mı?

4 · Yayın ve işletim

  • Hatalar 0 mı; uyarılar bilinçli mi?
  • Test Et sonuçları incelendi mi?
  • Bir önceki yayınla değişiklik etkisi değerlendirildi mi?
  • Çalışan süreçlerin eski sürümle devam edeceği doğrulandı mı?
  • Gerekirse .dpflow.json yedeği alındı mı?
  • Yayın sonrası web ve mobil form görünümü test edildi mi?
Önerilen tasarım sırasıİş kuralı → veri sözlüğü → formlar → dokümanlar → ana akış → görev atamaları → veri/entegrasyon → hata kontrolü → test → yayın.

Hızlı sorun giderme

BelirtiÖnce kontrol edin
Web formu Designer’dan farklıDoğru sürecin son sürümü yayınlandı mı; görev o sürümle mi başladı?
Gönder butonu işlemiyorForm çıkışı hedefe bağlı mı; bağlantı userAction mı; zorunlu alan/yorum eksik mi?
Birleştirde süreç bekliyorYol Birleştir yerine Paralel Birleştir seçilmiş olabilir; gerçekten tüm kollar başlatıldı mı?
Değişken listede boşBeklenen tür filtresi ve değişkenin süreç tanımında bulunması.
İfade hata veriyorDeğişken kodu, tırnaklar, parametre sayısı, tarih/sayı türü ve sıfıra bölme.
Yayın sonrası eski görev boşCIID’nin processVersion/snapshot bağı; runtime’ın son tanımı zorla okumaması.